مقدمه‏ تا قبل از سال 1960 میلادی تفاوتهای‏ عمده‏ای میان روشهای حسابداری و گزارشگری مالی بانکها با اصول متداول‏ حسابداری وجود داشت.از این سال‏ به تدریج تلاشهایی برای انطباق روشهای‏ حسابداری بانکها با اصول متداول‏ حسابداری صورت گرفته است.گرچه این‏ تلاشها هم اکنون نیز ادامه دارد،لیکن کماکان‏ تفاوتهای با اهمیت و اجتناب‏ناپذیری در این‏ زمینه وجود دارد.این تفاوتها ناشی از شرایط خاص صنعت بانکداری است که آن‏ را از سایر بنگاههای اقتصادی متمایز می‏سازد.بدیهی است این تفاوت در کشور ما بیش از سایر کشورهاست زیرا عملیات‏ بانکداری در ایران براساس قانون عملیات‏ بانکی بدون ربا انجام می‏شود.این تفاوتها را می‏توان به شرح زیر برشمرد:

برخلاف ترازنامه سایر بنگاههای‏ اقتصادی،ترازنامه بانکها را نمی‏توان به‏ اقلام جاری و غیرجاری(بلندمدت)تفکیک‏ کرد.

شکل صورتحساب سود و زیان بانکها نیز با شکل عمومی صورتحساب سود و زیان سایر بنگاههای اقتصادی متفاوت‏ است.

به رغم اینکه روش حسابداری نقدی‏ مغایر با اصول متداول حسابداری است‏ لیکن مبنای حسابداری برخی از عقود اسلامی از جمله مشارکت مدنی و مضاربه‏ با توجه به ماهیت خاص آنها و همچنین‏ مقررات ابلاغ شده از سوی بانک مرکزی‏ جمهوری اسلامی ایران به صورت نقدی‏ می‏باشد.

با توجه به تفاوتهای مطرح شده‏ پیشگفته،بدیهی است که نسبتهای مالی و همچنین ابزار لازم برای تجزیه و تحلیل‏ صورتهای مالی بانکها نیز قدری متفاوت از نسبتهای مالی و ابزار متداول تجزیه و تحلیل است.در این مقاله سعی شده است‏ روشهای تجزیه و تحلیل صورتهای مالی و نسبتهای مالی مربوط به صنعت بانک ارائه‏ گردد."البته گفتنی است که مطالب ارائه‏ شده در این مورد براساس سیستم بانکداری‏ مبتنی بر بهره بوده است که به جهت نداشتن‏ کاربرد در کشور ما،اصلاحات لازم به‏ منظور انطباق آن با سیستم بانکداری بدون‏ ربا و مبتنی بر عقود اسلامی انجام پذیرفته‏ است.با توجه به سابقه محدود موضوع در ایران،مطالب ارائه شده در این مقاله‏ نمی‏تواند قطعی و بدون اشکال تلقی گردد، به ویژه آنکه در حرفه حسابداری،کارایی و قابلیت به کارگیری هریک از ابزارهای ارائه‏ شده تجزیه و تحلیل حتما باید در عمل‏ مورد آزمون قرار گیرد و به تناسب تعدیل‏ شود.